İthalatta gümrükten mal çekme süreci nasıl işler?

İthalatta gümrükten mal çekme süreci nasıl işler?

Türkiye'ye gelen ticari eşyanın gümrükten çekilebilmesi için eşyanın gümrüğe sunulması, serbest dolaşıma giriş beyannamesinin verilmesi, gerekli belge ve izinlerin kontrol edilmesi, varsa muayene işlemlerinin tamamlanması ve doğan vergilerin ödenmesi veya mevzuata uygun şekilde teminata bağlanması gerekir. Gümrük işlemleri tamamlanıp eşyanın teslimine izin verildikten sonra taşıyıcı veya terminal işletmesinin teslim prosedürleri de tamamlanır.

1. Eşya Türkiye'ye gelir ve gümrüğe sunulur

Taşıyıcı, eşyanın Türkiye'ye geldiğini gümrüğe bildirir ve eşyayı gümrüğe sunar. Gümrük işlemleri tamamlanıncaya kadar eşya geçici depolama yeri veya mevzuata uygun başka bir alanda bekleyebilir. Bu aşamada taşıma belgesi ve sevkiyat bilgilerinin doğru olması önemlidir.

2. İthalat belgeleri hazırlanır

İşleme göre ticari fatura, çeki listesi, konşimento, hava yolu taşıma senedi veya CMR gibi taşıma belgesi, menşe belgesi ve ürün için gereken izin ya da uygunluk belgeleri hazırlanır. Her ürün için aynı belge listesi geçerli değildir. Ürün tanımı, miktar, kıymet, menşe ve alıcı-satıcı bilgileri belgeler arasında tutarlı olmalıdır.

3. Serbest dolaşıma giriş beyannamesi verilir

Ticari ithalatta eşya genellikle serbest dolaşıma giriş rejimine tabi tutulur. Gümrük beyannamesinde ürünün GTİP kodu, kıymeti, menşei, miktarı, taşıma bilgileri, vergileri ve gerekli belgeleri yer alır. Beyan elektronik gümrük sistemi üzerinden yapılır. İthalatçı işlemleri kendisi takip edebilir veya yetkilendirdiği gümrük müşavirinden destek alabilir.

4. Gümrük beyanı ve eşya kontrol edilir

Gümrük idaresi beyanı ve sunulan belgeleri kontrol eder. Risk değerlendirmesine ve işlem koşullarına bağlı olarak belge kontrolü, fiziki muayene veya başka kontrol uygulamaları yapılabilir. Ürünün ithalat izni, ürün güvenliği denetimi ya da başka bir kamu kurumunun uygunluk işlemi gerektirip gerektirmediği de kontrol edilir. Eksik veya uyumsuz bilgi, ek belge talebine ve gecikmeye neden olabilir.

5. Vergiler ve diğer yükümlülükler yerine getirilir

GTİP kodu, menşe, gümrük kıymeti ve yürürlükteki mevzuata göre hesaplanan gümrük vergileri, ithalat KDV'si ve varsa diğer mali yükümlülükler ödenir veya mevzuatın izin verdiği durumlarda teminata bağlanır. Ürüne özgü izin, uygunluk veya ticaret politikası önlemleri varsa bunların koşulları da tamamlanmalıdır. Kesin tutar, yalnızca ürün adı üzerinden değil, doğru GTİP ve işlem bilgileriyle belirlenmelidir.

6. Gümrükten çekme ve teslim alma aşaması

Beyan ve gerekli kontroller uygun bulunup gümrük işlemleri tamamlandığında eşyanın teslimine izin verilir. Fiilen teslim alabilmek için liman, terminal, antrepo veya taşıyıcı nezdindeki teslim işlemlerinin ve varsa navlun, ardiye, terminal ya da diğer hizmet bedellerinin de tamamlanması gerekebilir. Bu kalemler gümrük vergilerinden farklıdır; sevkiyat sözleşmesine ve taşıma düzenine göre değişebilir.

7. Süreci hızlandırmak için nelere dikkat edilmeli?

Sevkiyat çıkmadan önce GTİP kodunu, vergileri, izinleri ve ürün denetimlerini kontrol edin. Tedarikçiden belge taslaklarını önceden alın; fatura, çeki listesi ve taşıma belgesindeki bilgileri karşılaştırın. Taşıyıcıdan varış bildirimini ve teslim prosedürünü öğrenin. Eksik evrak, izin veya ödeme nedeniyle eşyanın beklemesi ardiye ve diğer ek maliyetler doğurabileceğinden, özellikle ilk ithalatta işlemleri gümrük müşaviriyle önceden planlamak yararlı olabilir.

Resmî bilgi kaynakları

Ticaret Bakanlığının ithalat işlemlerine ilişkin açıklamaları için https://ticaret.gov.tr/gumruk-islemleri/sikca-sorulan-sorular/ticari/ithalat adresini; gümrük işlemlerine dair adım adım rehber için https://gumrukrehberi.gov.tr/sayfa/ithalatta-g%C3%BCmr%C3%BCk-i%C5%9Flemlerini-nas%C4%B1l-yapacaks%C4%B1n%C4%B1z ve muayene süreçleri için https://gumrukrehberi.gov.tr/sayfa/ithalatta-g%C3%BCmr%C3%BCk-muayenesi adresini inceleyebilirsiniz.

Sonuç

Gümrükten mal çekme süreci; eşyanın gümrüğe sunulması, belgelerin hazırlanması, beyannamenin verilmesi, kontrollerin tamamlanması, vergilerin ödenmesi veya teminata bağlanması ve teslim izninin alınmasından oluşur. Gümrükten çıkış izni ile liman veya taşıyıcıdan fiilî teslim alınması farklı adımlar olabilir. BIGEXPORT üzerinden tedarikçi bulmak bu gümrük yükümlülüklerini ortadan kaldırmaz; siparişten önce ürünün ithalat koşullarını ve toplam maliyetini kontrol edin.