Khi nào nên dùng thanh toán D/P hoặc D/A?
Cập nhật: 2026-10-22
Trả lời ngắn
D/P phù hợp khi người bán muốn người mua thanh toán trước khi nhận bộ chứng từ để nhận hàng. D/A phù hợp khi người bán chấp nhận cho người mua nhận chứng từ sau khi chấp nhận hối phiếu trả chậm. D/P thường hạn chế rủi ro tín dụng của người bán hơn D/A, nhưng cả hai phương thức đều không bảo đảm người mua sẽ nhận hàng hoặc thanh toán đúng hạn.
D/P và D/A trong thanh toán quốc tế là gì?
D/P (Documents against Payment) là phương thức nhờ thu chứng từ trong đó ngân hàng giao chứng từ theo chỉ thị nhờ thu khi người mua thanh toán. D/A (Documents against Acceptance) là phương thức trong đó chứng từ được giao khi người mua chấp nhận hối phiếu trả chậm theo điều kiện nhờ thu. Trong cả hai trường hợp, ngân hàng thường xử lý chứng từ theo chỉ thị chứ không mặc nhiên cam kết thanh toán thay người mua.
Khi nào nên sử dụng D/P?
D/P có thể phù hợp khi người bán muốn nhận tiền trước khi người mua được giao bộ chứng từ cần thiết để nhận hàng, đồng thời hai bên muốn sử dụng quy trình nhờ thu qua ngân hàng thay vì thư tín dụng. Phương thức này thường phù hợp hơn khi người mua có khả năng thanh toán ngay và hàng hóa có thị trường tiêu thụ tương đối rõ ràng. Tuy nhiên, nếu người mua từ chối thanh toán hoặc nhận hàng, người bán có thể phải chịu chi phí lưu kho, lưu container, tái xuất hoặc xử lý hàng hóa.
Khi nào nên sử dụng D/A?
D/A có thể được cân nhắc khi người bán muốn hỗ trợ người mua bằng thời hạn thanh toán sau khi nhận chứng từ và chấp nhận hối phiếu. Phương thức này có thể hữu ích với đối tác đã có lịch sử giao dịch tốt và được đánh giá có năng lực tài chính phù hợp. Đổi lại, người bán phải chấp nhận rủi ro người mua không thanh toán khi đến hạn, trừ khi có biện pháp bảo đảm bổ sung.
So sánh rủi ro của D/P và D/A
Với D/P, người mua phải thanh toán để nhận chứng từ theo chỉ thị nhờ thu, nhưng người bán vẫn có nguy cơ hàng bị từ chối hoặc không được nhận. Với D/A, người mua có thể nhận chứng từ sau khi chấp nhận hối phiếu mà chưa thanh toán ngay, nên người bán chịu thêm rủi ro tín dụng trong thời gian trả chậm. Cả hai phương thức đều không tương đương với cam kết thanh toán của ngân hàng theo L/C.
Cách lựa chọn phương thức phù hợp
Trước khi quyết định, hãy đánh giá uy tín và khả năng thanh toán của người mua, khả năng bán lại hàng hóa nếu bị từ chối, thời gian vận chuyển và chi phí phát sinh. Thỏa thuận rõ kỳ hạn thanh toán, trách nhiệm phí ngân hàng, cách xử lý khi không nhận hàng và các biện pháp bảo đảm nếu cần. Nên tham khảo ngân hàng xử lý nhờ thu và quy tắc URC 522 khi các bên thống nhất áp dụng.