Nguyên liệu nhập khẩu có ảnh hưởng đến xuất xứ hàng xuất khẩu không?

Vì sao nguyên liệu nhập khẩu ảnh hưởng đến xuất xứ?

Khi sản xuất hàng hóa xuất khẩu, doanh nghiệp có thể sử dụng nguyên liệu trong nước, nguyên liệu nhập khẩu hoặc kết hợp cả hai. Xuất xứ của thành phẩm không nhất thiết giống với xuất xứ của từng nguyên liệu và cũng không tự động được xác định chỉ dựa trên nơi lắp ráp cuối cùng. Quy tắc xuất xứ của thị trường hoặc hiệp định liên quan sẽ quyết định liệu quá trình sản xuất có đủ để thành phẩm được coi là có xuất xứ ưu đãi hay không.

Các tiêu chí có thể áp dụng cho nguyên liệu nhập khẩu

Một số quy tắc yêu cầu thành phẩm phải đáp ứng chuyển đổi mã số hàng hóa so với nguyên liệu không có xuất xứ. Quy tắc khác có thể yêu cầu tỷ lệ hàm lượng giá trị khu vực tối thiểu hoặc một công đoạn sản xuất cụ thể. Trong một số hiệp định, cơ chế cộng gộp cho phép tính nguyên liệu có xuất xứ từ các nước thành viên theo điều kiện được quy định. Tuy nhiên, việc nhập nguyên liệu từ một nước thành viên không đồng nghĩa nguyên liệu đó tự động có xuất xứ ưu đãi.

Ví dụ về ảnh hưởng của nguyên liệu nhập khẩu

Một doanh nghiệp tại Việt Nam nhập nguyên liệu từ nước ngoài để sản xuất thành phẩm xuất khẩu sang EU. Nếu quy tắc xuất xứ của sản phẩm yêu cầu một mức chuyển đổi sản xuất nhất định hoặc giới hạn tỷ lệ nguyên liệu không có xuất xứ, doanh nghiệp phải kiểm tra liệu quy trình thực tế có đáp ứng yêu cầu đó hay không. Chỉ đóng gói lại hoặc thực hiện công đoạn đơn giản có thể không đủ để đáp ứng quy tắc, tùy mặt hàng và hiệp định.

Hồ sơ cần lưu để chứng minh xuất xứ

Doanh nghiệp nên lưu hóa đơn mua nguyên liệu, chứng từ nhập khẩu, thông tin xuất xứ của nhà cung cấp, định mức nguyên liệu, hồ sơ kho, quy trình sản xuất và dữ liệu về chi phí khi quy tắc yêu cầu tính giá trị. Hồ sơ cần thể hiện được mối liên hệ giữa nguyên liệu đầu vào và thành phẩm xuất khẩu. Thông tin khai báo xuất xứ phải phù hợp với quy trình sản xuất thực tế và chứng từ của lô hàng.

Cách kiểm tra trước khi cam kết ưu đãi với khách hàng

Trước khi xác nhận rằng sản phẩm đủ điều kiện hưởng thuế ưu đãi, hãy xác định mã HS của thành phẩm, thị trường nhập khẩu và hiệp định áp dụng. Đọc quy tắc xuất xứ cụ thể, đối chiếu nguồn nguyên liệu và công đoạn sản xuất, rồi xác định chứng từ cần chuẩn bị. Nếu có nhiều nguồn nguyên liệu hoặc quy trình gia công ở nhiều quốc gia, nên tham khảo cơ quan có thẩm quyền hoặc chuyên gia xuất xứ để tránh khai báo sai. Có thể tra cứu thông tin thị trường EU tại https://trade.ec.europa.eu/access-to-markets/ và thông tin FTA tại https://moit.gov.vn/.