Điều kiện FOB quy định trách nhiệm của người mua và người bán thế nào?
Cập nhật: 2026-10-22
Trả lời ngắn
FOB (Free On Board) là điều kiện Incoterms 2020 chỉ áp dụng cho vận tải biển và đường thủy nội địa. Người bán chịu trách nhiệm giao hàng lên tàu do người mua chỉ định tại cảng xếp hàng đã thỏa thuận và thực hiện thủ tục xuất khẩu. Rủi ro chuyển sang người mua khi hàng đã được xếp lên tàu; người mua thường chịu chi phí vận tải biển chính và các chi phí sau đó.
FOB là gì trong thương mại quốc tế?
FOB là viết tắt của Free On Board, có nghĩa là giao hàng lên tàu. Theo Incoterms 2020, điều kiện này được sử dụng cho vận tải biển và đường thủy nội địa. Người bán hoàn thành nghĩa vụ giao hàng khi hàng được xếp lên tàu do người mua chỉ định tại cảng xếp hàng được nêu trong hợp đồng.
Trách nhiệm của người bán theo FOB
Người bán chuẩn bị hàng hóa theo hợp đồng, cung cấp các chứng từ cần thiết, đóng gói phù hợp và thực hiện thủ tục hải quan xuất khẩu. Người bán chịu các chi phí cần thiết để đưa hàng lên tàu tại cảng xếp hàng đã thỏa thuận. Người bán không có nghĩa vụ ký hợp đồng vận tải biển chính hoặc mua bảo hiểm cho người mua theo điều kiện FOB.
Trách nhiệm của người mua theo FOB
Người mua lựa chọn tàu hoặc đơn vị vận tải, ký hợp đồng vận tải biển và thanh toán cước vận chuyển chính. Người mua chịu rủi ro sau khi hàng đã được xếp lên tàu, đồng thời thực hiện thủ tục nhập khẩu và thanh toán các khoản thuế, phí tại nước nhập khẩu theo quy định. Nếu muốn bảo vệ hàng hóa trong quá trình vận chuyển, người mua nên xem xét mua bảo hiểm phù hợp.
Khi nào nên sử dụng FOB?
FOB có thể phù hợp khi người mua có kinh nghiệm tổ chức vận tải biển và muốn chủ động lựa chọn hãng tàu hoặc đàm phán cước. Tuy nhiên, với hàng container thường được bàn giao cho đơn vị vận tải trước khi thực sự được xếp lên tàu, FCA có thể phù hợp hơn. Hợp đồng cần ghi rõ cảng xếp hàng và phiên bản Incoterms áp dụng. Tham khảo quy tắc tại https://iccwbo.org/business-solutions/incoterms-rules/.